Depresyonu Anlamak
 
depression, depresyon, woman, sad, women

Depresyonu Anlamak

Understanding Depression

Buradaki bilgiler depresyonun belirtilerini ve farklı tedavileri tanımlamaktadır. Kişilerin kendi kendilerine nasıl yardım edebileceklerini, aile ve arkadaşların yapabilecekleri hakkında, önerilerde bulunur. Aynı zamanda, daha başka nerelerde bilgi ve öneriler bulabileceğinizi de belirtir. Depresyon farklı kişileri farklı biçimde etkiler, fiziksel ve ruhsal olmak üzere farklı farklı belirtiler gösterir. Eğer depresyondaysanız hiçbir şeyin size yardım edemeyeceği duygusuna kapılabilirsiniz. Fakat size gerçekten yardımcı olabilecek yapılabileceğiniz şeyler vardır. Birşeyler yapmaya karar vermek atılacak en önemli adımdır. Birçok insan depresyon nöbetlerini atlatırlar, hatta bazıları bunu, onları hayatlarını ele alıp değiştirmeye zorlayan olumlu bir deneyim olarak görür.

Depresyon nedir?

Depresyon birçok psikolojik huzursuzluğu kapsayan genel bir tanımdır. En yalın haliyle depresyon psikolojik durumunuzda sıkıntı yaratan, hayatınızı normal olarak sürdürmenizi engellemeyen, ancak her şeyi zorlaştırıp, anlamsızlaştırmaya neden olan bir durumdur. Enhat aşamada depresyon hayatı tehdit edici olabilir. Kendinizi öldürmeye ya da hayatı yaşanmaya değer bulmamaya meyilli hale gelebilirsiniz.

Aşırı endişelenmek

Depresyonda olan kişiler genelde aşırı endişelenirler. Endişe, gerçek olsun ya da olmasın tehdit durumunda hissedilir. Endişe baş ve kas ağrısı terleme ya da baş dönmesi gibi fiziksel belirtilerle kendini gösterebilir. Aşırı endişelenen birisi kafasında sürekli aynı düşünceleri tekrarlayabilir. Bunlar da konsantrasyon bozukluğuna, uykusuzluğa ya da dinlenememeye neden olabilirler. Uzun vadede endişe aşırı fiziksel yorgunluğa ve genelde sağlığın bozulmasına neden olabilir.

Mevsimlik ortaya çıkan moral bozukluğu (seasonal affective disorder SAD)

Bu tip depresyona kış aylarında, kimi kişileri bunalıma daha meyilli yapan, gün ışığının azlığının neden olduğu zannedilmektedir.

Doğum sonrası depresyonu

Kimi anneler bebek doğduktan sonra depresyona girerler. Buna horman dengelerindeki büyük değişikliklerin neden olduğu düşünülmektedir.

Manik depresyon

Bu kişilerin depresyon ve manik şekilde gelişmesine neden olur. Manik durumu aşırı heyecanlanma ve kontrolsüz davranma durumudur.

Depresyonun belirtileri nelerdir

Depresyon farklı kişileri farklı biçimlerde etkiler. Duygusal ya da fiziksel olmak üzere geniş alanda belirtilere neden olabilir.

Depresyonda olan kişiler,

  • genelde kederli olurlar
  • özsaygıları azdır ve kendine güvenleri yoktur
  • olumsuz düşüncelerle doludurlar
  • hissiz, boş ve umutsuzdurlar
  • kendilerini suçlar ve gereksiz yere suçluluk hissederler
  • konsantre olmakta ve karar vermekte zorlanırlar
  • genelde huzursuz ve sabırsızdırlar
  • çok yemek yiyip kilo alır ya da doğru düzgün yemek yemeyip kilo kaybederler
  • genelde zevk alınacak aktivitelerden keyif almazlar
  • cinsel arzuları azalır
  • genelden daha fazla, tütün, içki ve uyuşturucu kullanırlar
  • kendilerine fiziksel zarar vermeyi düşünürler ya da kendilerine fiziksel zarar verirler
  • daha az enerjileri vardır ve daha az hareketlidirler
  • yardım istemek yerine, kendilerini başkalarından soyutlarlar
  • gelecekle ilgili olarak umutsuz kötümser bir bakış açıları vardır

Depresyona neler neden olur?

Depresyonun bir tek belli nedeni yoktur; daha çok kişiden kişiye değişir. Birçok vakada depresyon, özellikle de ilk depresyon durumu, hayatta olan olaylarla başlar. Çocukluğunuzda olanlar hayatınıza öyle ya da böyle önemli şekilde etki edebilir.

Traumatik deneyimler, özellikle fiziksel bir saldırı ya da tecavüz, gibi olaylar kadar, birini kaybetmek de, depresyonun başlamasına neden olabilir. Depresyona neden olanlar sadece olumsuz deneyimler değil, ancak bu deneyimlerle nasıl başa çıktığınızdır. Olumsuz deneyimler daha çok, bu olayla ilgili hisleriniz ifade edilmezse ya da dikkate alınmazsa depresyona neden olur.

Depresyon aynı zamanda fiziksel nedenlere de bağlanabilir. Yetersiz beslenme, fiziksel egzersiz yokluğu ve grip gibi hastalıklar sizi depresyona yöneltebilir. Kimi dinlendirici ilaçların sık kullanımı da depresyona nedeniyet verebilir.

Ne gibi tedaviler bulunmaktadır?

Depresyona çare ararken, hayatınızda karar vermeyi en zor olduğu bulduğunuz bir zamanda, mevcut birçok tedavi yöntemlerinden birini seçmek zorunda kalmak size biraz tuhaf gelebilir. Depresyon tedavileri çok çeşitlidir. Fakat, nerede yaşadığınıza bağlı olarak bu tedavi yöntemleri sınırlı olabilir. Örneğin; psikolojik danışmanlık gibi konuşma tedavisi kuzey İngiltere’deki kırsal alanlardan daha çok Güney- Doğuda ve Londra’da bulunmaktadır.

Depresyona maruz kalan kişiler, mevcut tedavi yöntemleri ya da tedavi yöntemleri karışımları arasında serbestçe seçim yapma hakkına sahip olmalıdırlar. Fakat, gerçekte olan, aile doktoruna giden depresyondaki kişilerin birçoğuna ilk tedavi seçeneği olarak sakinleştirici tavsiye edildiğidir. Birçok kişi için depresyonla başa çıkmanın en etkili yolu sakinleştirici alma ve konuşma yöntemlerinin karışımıdır.

Psikolojik danışmanlık

Psikolojik danışmanlık dinleme sanatında eğitilmiş birisiyle konuşmadan ibârettir. Bu da size sorunlarınıza çare ararken, kendinizi ifade yoluyla kendinizi anlamanızı sağlar. Konuşmak ve sizi anlayan ve kabul eden birisinin sizi dinlemesi, sizi rahatsız eden konuları anlayabilmenize yardımcı olacaktır. Psikolojik danışman, belki de sizin duygularınızı, düşüncelerinizi ve davranışlarınızı daha iyi anlamanızı sağlayacaktır.

Aile doktorunuzun muayenehanesinde ona bitişik bir psikolojik danışmanlık servisi olabilir, ya da doktorunuz sizi Ulusal Sağlık Servisinde çalışan bir psikolojik danışmanlık servisine sevk edebilir. Psikolojik danışmanlık servisi aynı zamanda gönüllü ve özel olarak çalışan organizasyonlar yoluyla da sağlanabilir.

Psikoterapi

Psikoterapi size karşılaştığınız sorunlarınızla başa çıkmada yardımcı olabilecek bir konuşma tedavisidir. Sizi daha tatminkar ve daha becerikli bir hayat tarzına doğru yöneltmeyi amaçlar. Psikoterapi, psikolojik danışmanlıktan daha derine inen bir tedavi yöntemidir; belki de geçmişinize, özellikle de çocukluğunuza ve hayatınızdaki belli kişilerle ilişkilerinize daha yakından bakmaya cesaretlendirilebilirsiniz. Kimi kısa süreli psikoterapiler Ulusal Sağlık Servisinde mümkün olabilir, ancak birçok psikoterapist özel muayenehanelerde çalışırlar.

Kognitiv davranış terapisi

Kognitiv davranış tedavisi ya da CBT, size sorunlarınızın ne olduğunu anlamanıza ve duygusal sorunların üstesinden gelmenize yardımcı olan bir konuşma tedavisidir. Terapist sizi, düşünceleriniz arasındaki ilişkileri, düşüncelerinizin sizi nasıl etkilediğine ve bunun davranışlarınız üstündeki etkisini anlamaya yöneltir. CBT size pratik yeteneğinizi geliştirmenize ve sonuç olarak da davranış ve düşüncelerinizin altında neler olduğunu anlamanıza yardımcı olur. Kognitiv davranış tedavisi genelde psikologlar tarafından kullanılır, bu yüzden de genelde aile doktorunuzun sizi sevk etmesi gerekir.

Kendi-kendine yardım gurupları

Kendi-kendine yardım guruplarının dayanağı, depresyonda olan başka kişilerle karşılaşmanın faydalı olacağıdır. Bu, yalnızlık duygusunun geçmesine ve başkalarının depresyonla nasıl başa çıktığı konusunda fikir vererek, yardımcı olabilir. başkalarına destek olduğunuzu görmek size yardımcı olabilir. Bu gurupları genelde depresyonu yenmiş kişiler yönetirler.

İlaç

Depresyonun en yaygın tedavisi sakinleştirici ilaçlardır. Bunlar beynimizde mutlu olmamızı sağlayan kimyasallara etki ederler. Depresyonu tedavi etmezler, ancak belirtileri azaltıp sizin depresyonla başa çıkmanızı sağlayacak gücü bulmanıza yardımcı olabilirler. Sakinleştiriciler herkes üstünde aynı etkiyi göstermezler ve sıkçada istenmeyen yan etkileri vardır. Genelde ilaçların etkilerini göstermeleri ikiyle dört hafta arasındadır. Kimi sakinleştiriciler başka ilaçlarla kullanıldıklarında tehlikeli olabilirler ve ilaçları almayı bıraktığınızda geriye yönelik belirtiler gösterebilirsiniz.

Hastaneye kabul edilme

Eğer ciddi aşamada depresyondaysanız, ihtiyacınız olan, sığınma ve bakımı hastanelerin psikiyatri bölümlerinde bulabilirsiniz. Bu aynı zamanda psikiyatristinize, farklı tedavilerin etkilerini gözleme fırsatını verir. Hastaneler, bu stresli zamanınızda size destek olacak güvenli bir ortam sunabilir, aynı zamanda çevrenizde insanların olduğunu bilmek ve birinin sizinle ilgilenip size baktığını bilmek de rahatlatıcı olabilir. Fakat, size uymayan rutinlere uymak zorunda kalmak ve başka hastaların davranışlarının sizi rahatsız ettiği, bir koğuşta olup istediğinizde yalnız kalamamak sizi huzursuz edebilir. Genelde doktorlar hastaları hastaneye yatırmak istemezler, ancak kimi hastalar, kendi ve başkalarının güvenliğini ve sağlığını tehlikeye attığı düşünülürse hastanede alıkonabilir.

Toplum Sağlığı

Eğer uzun süreli, şiddetli depresyon altındaysanız ve toplumda bağımsız olarak yaşamak için desteğe ihtiyacınız varsa, size uygun bir dizi servis bulunmaktadır. Bakım Programı Yaklaşımının (The Care Programme Approach) amacı sizin değerlendirilmenizden, sağlık yetkililerinin ve sosyal servisin siz gerekli hizmetleri sağlamasından emin olmaktır. Sizi desteklemek üzere gerekli servisleri ayarlaması için bir bakım koordinatörü tespit edilebilir. Toplum akıl sağlığı ekibi (CMHTs) ve toplum psikiyatri hemşiresi kendi evlerinde yaşayan kişilere destek sağlayabilirler.

Elektro şok tedavisi (Electro-convulsive therapy)

Bu tedavi şekli genelde, sadece ilaç tedavisine cevap vermemiş olup, çok şiddetli depresyonda olan kişilere uygulanır. Hastaya önce genel anestezi verilir, sonra da beyine, sara krizine benzer, şok etkisi olan, bir elektrik akımı verilir. Hafıza kaybı gibi ciddi yan etkileri olan tartışmalı bir tedavi şeklidir.

Kendi kendime yardım etmek için ne yapabilirim

Depresyonla savaşırken dikkat etmeniz gereken çok önemli bir nokta vardır, depresyon kendi kendini besler. Başka bir deyişle, depresyona girdiğinizde, depresyona girdiğiniz için daha fazla depresyona girersiniz. Olumsuz düşünceler bir alışkanlık halini alır ve sizin için başa çıkılması daha da zor olur. O zaman da depresyonda olmak, ilk başta depresyona neden olan olaylardan daha büyük bir sorun olur. Hatırlanması gereken önemli bir nokta, hayattaki sorunların anlık çözümleri olmadığıdır. Sorunları çözmek, zaman, enerji ve çaba gerektirir. Depresyonda olduğunuz zaman, enerji dolu ve çalışmak için hazır olmayabilirsiniz. Fakat, tedavilerinizde, örneğin, konuşma tedavilerine katılmak gibi, aktif bir rol alabiliyorsanız, bu durumunuza yardımcı olur.

Çabalamak ve depresyonun sizin üstünüzdeki etkisini kırmaya çalışmak gereklidir. Depresyondan kurtulmaya çalışırken bunları hatırlayın ve hayatınızı daha yapıcı bir aktivitelerle doldurmaya çalışın. Sizi meşgul edecek şeyler bulmaya çalışın. Canınız istemese de fiziksel aktivitelerde bulunmak çok tedavi edicidir. Spor yapmak, koşmak, bisiklete binmek, hatta hızlı yürümek bile, beyindeki endorfin adı verilen kimyasalları harekete geçirip, kendinizi daha iyi hissetmenize neden olabilir.

Kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayacak şeyler yapmalısınız. Kendinize iyi davranmaya çalışmalı ve davranmalısınız. Fiziksel olarak kendinize iyi bakmalı ve vücudunuzu, sigara, alkol ve uyuşturucu gibi zararlı alışkanlıklardan korumalısınız. Dış görünüşünüze önem vermeli ve kendinizi ödüllendirmelisiniz.

Alternativ ve tamamlayıcı tedaviler

Depresyon tedavilerinde faydalı olabilecek bir dizi alternativ ya da tamamlayıcı tedavi şekilleri bulunmaktadır. Hirerikum (St John’s Wort) gibi bu aralar çok popüler olan, bitkisel sakinleştiriciler, moralinizi düzeltebilirler. Fakat, hatırlamanız gereken bir şey başka ilaçlar alırken St John’s Wort almanın tehlikeli olabileceğidir. Aynı zamanda akupunktur ve homoterapi gibi tedaviler de depresyonda olan kişileri tedavi etmekte kullanılmaktadırlar. Birçok alternatif tedaviler vücut ve bedeni farklı olarak görmezler. Sizi bir bütün olarak görür ve belirtileri tek tek tedavi etmezler.

Arkadaş ve aileler yardım etmek için ne yapabilirler?

Depresyonda olan kişiler yardım ve destek aramak yerine arkadaş ve ailelerinden uzaklaşırlar. Fakat, bu destek ve yardıma en çok ihtiyacınız olduğu zamandır. Depresyonda olan kişilerin aile ve arkadaşlarının yapabilecekleri en büyük yardım, depresyondaki kişiyi tedavi olması konusunda cesaretlendirmektir. Depresyonun ana belirtileri olan, çaresizlik, Umutsuzluk ve kendini değersiz hissetme, depresyondaki kişiyi yardım aramaktan alıkoyabilir.

Depresyonda olan bir aile bireyini ya da arkadaşı desteklemek, daha yakın ve samimi bir arkadaşlık kurmanıza yardımcı olabilir. Fakat, aynı zamanda çok da zordur. Kimi zamanlarda çok hayal kırıklığına uğrayabilir hatta, kendinize dikkat etmezseniz siz de depresyona girebilirsiniz. Depresyonda olan kişilerin en çok ihtiyacı olan şey onlara bakacak birisinin olmasıdır. Bunu da onları dikkatle dinleyerek, onlara ilgi göstererek, ya da sadece onlarla vakit geçirerek yapabilirsiniz. Onları nasıl hissettikleri hakkında konuşmaya cesaretlendirebilir, neler yapabilecekleri konusunda yol gösterebilirsiniz ya da depresyonlarıyla başa çıkarken neleri değiştirmeleri gerektiğini anlamalarına yardımcı olabilirsiniz.

Eğer desteklediğiniz kişi çok ciddi depresyondaysa, onların adına ne yapılabileceği konusunda karar verirken, çok zor kararlarla karşı karşıya kalabilirsiniz. Örneğin, kimi işlerini yapamıyorlarsa, eğer yapabiliyorsanız, onların adına alış-verişlerini ve temizliklerini yapabilir ya da yemeklerini pişirebilirsiniz. Veya bunları yapmaları için onları mı cesaretlendirmelisiniz? Bu soruların cevapları kolay değildir. Bu sorunları ve farklı konuları tartışabileceğiniz birilerini bulmak faydalı olabilir.

Bir aile bireyine ya da arkadaşa yardımcı olurken, depresyonda oldukları için onları suçlamamaya ve ’artık toparlanmaları gerektiğini’ söylememeye çok dikkat etmelisiniz. Belki de onlar, zaten olanlar için kendilerini suçluyorlardır ve eleştiriler kendilerini daha da kötü hissetmelerine neden olabilecektir. Onlara durumlarını iyileştirmek için yapabilecekleri şeyler olduğunu anımsatabilirsiniz, ancak bunun faydalı olabilmesi için çok anlayışlı ve dikkatli bir şekilde yapılması gereklidir.

Kendi ihtiyaçlarınızı unutmamanız önemlidir. Eğer imkanınız varsa desteklediğiniz arkadaş ya da aile bireyinizin sorumluluğunu mümkün olduğunca fazla insanla paylaşmaya çalışın. Kendi hayal kırıklığınızı tartışabileceğiniz kişiler bulmaya çalışın. Sizin durumunuzdakiler için bölgenizde destek gurupları olabilir.

Çocuklar, gençler ve yetişkinler için her konuda konuşma servisleri. Yetişkinler için yüz yüze psikolojik danışmanlık servisi. Başka destek guruplarına ve organizasyonlarına sevk.

Yakınınızdaki Akıl Sağlığı birliklerinin detaylarını almak için, Mınd’ın yardım hattını arayın, Mindinfoline: 0845 76600163 Pazartesinden Cumaya 9:15-17:15 arası. Çeviri için Mindinfoline’nın telefon çevirisi yoluyla 100 kadar farklı dile ulaşma imkanınız vardır. Konuşma ve duyma özürü olup minicom olanlar için typetalklar bulunmaktadır. Böyle bir konuşma yapmak için, 0800 95998, faks göndermek için 0151 709 8119 numaralarını çevirin.

Akıl sağlığı İskoçya için 0141 568 7000

Akıl sağlığı Kuzey İrlanda için 02890 328474

Akıl sağlığı, akıl sağlığı konusunda deneyimleriyle herkes için daha iyi bir yaşama doğru elele çalışır

This document was provided by Mind www.mind.org.uk






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:
 
 

17 Aralık 2007 itibariyle, toplam: 19787 ziyaretçi (36820 klik) tarafından görüntülenmiştir.

Okuduğunuz "Depresyonu Anlamak" adlı yazı veya videoya link vermek için şu linki ya da linkin altındaki kodu kullanabilirsiniz:

 
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=

Yükleniyor...

Bu site, en iyi Firefox ve Google Chrome tarayıcılarında ve 1152 x 864 ekran çözünürlüğünde görüntülenir.